امواج نور، بر حسب فرکانس شان، دارای انرژی های متفاوتی هستند. در این میان طیف رنگ قرمز و طول موج های بیش تر از آن، دارای فرکانس و انرژی کمتر و نور آبی و طول موج های کم تر از آن (مانند اشعه UV)، دارای فرکانس و انرژی بیش تری می باشند. شایان ذکر این که از کل اشعه هایی که از خورشید به زمین می تابد حدود 5 درصد آن اشعه UV است.امواج فرا بنفش بر حسب طول موج شان به 3 دسته A, B, C تقسیم می شوند. اشعه UV-A حاوی امواج با طول موج بین 320-400 nm بوده و اشعه UV-B حاوی امواج با طول موج بین 290-320 nm می باشد. از 5 درصد اشعه فرا بنفش رسیده به زمین 90 درصد آن از نوع اشعه UV-C و 10 درصد آن از نوع اشعه UV-B است. اشعه UV-C حاوی امواج با طول موج کم تر از 290 nm بوده و تقریبا به صورت کامل توسط لایه ازن جذب می گردد، بنابراین مواجهه با اشعه UV-C در اثر نور خورشید نبوده، بلکه دارای منشا صنعتی است (مثل قوس های الکتریکی، لامپ های اشعه UV باکتری کش و (excimer laser.میزان اشعه UV که به زمین برخورد می کند به عواملی نظیر فصل (تابستان بیش تر از سایر فصول)، عرض جغرافیایی (استوا بیش ترین مقدار)، ارتفاع (هر چه ارتفاع بیش تر باشد اشعه UV بیش تری دریافت می شود) و ... بستگی دارد.اشعه UV می تواند بر اثر انعکاس از سطوح دیگر به چشم برخورد نماید، به طور مثال برف تازه بین 60 تا 80 درصد و ماسه ساحل حدود 15 درصد و سطح آب حدود 5 درصد از نور را منعکس می کند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

این تحقیق به منظور بررسی تاثیر اشعه UV-B و اشعه گاما بر ضد عفونی گیاهان برداشت شده از مزرعه و نیز بررسی فعالیت ضد میکروبی اسانس Satureja mutica در قالب 3 آزمایش جداگانه اجرا شد. در آزمایش اول، گیاهان برداشت شده تحت تیمار UV-B به مدت صفر، 5/2، 5، 5/7 و 10 ساعت قرار گرفتند. در آزمایش دوم، نمونه‌ها تحت تابش اشعه گاما به میزان 0، 5/2، 5، 5/7 و 10 کیلوگری قرار گرفتند. در آزمایش سوم، اثر ضدمیکروبی اسانس گیاه تازه مرزه جنگلی (S. mutica) بر باکتری‌های Escherichia coli،  fluorescens­ Pseudomonas­و aureus­Staphylococcus بررسی شد. اثر اشعه UV-B بر باکتری‌های انتروباکتریاسه، استافیلوکوکوس اورئوس و کل کپک‌ها و مخمرها نشان داد که بیشترین بازدارندگی فعالیت میکروبی با تابش UV-B به مدت 10 ساعت به‌دست آمد. اثر ضد میکروبی اشعه گاما بر باکتری‌های انتروباکتریاسه، استافیلوکوکوس اورئوس، سالمونلا و کل کپک‌ها و مخمرها در سطح یک درصد معنی‌دار بود. در تابش اشعه گاما 10 کیلوگری به عنوان یک شرایط بهینه، فعالیت میکروبی انتروباکتریاسه، استافیلوکوکوس اورئوس، سالمونلا و کل کپک‌ها و مخمرها به ترتیب 24/2، 83/1، 79/0 و 8/10 درصد تعیین شد. اثر غلظت اسانس بر درصد آلودگی میکروبی نشان داد که بیشترین مهار رشد باکتری‌های مورد بررسی، در تیمار اسانس خالص مشاهده شد به‌طوری که از فعالیت اشرشیاکلی 3/41%، سودوموناس فلورسنس 7/16% و استافیلوکوکوس اورئوس 3/42% کاسته شد. نتایج نشان داد که استفاده از اشعه UV-B برای ضدعفونی گیاهان موثر نبود. استفاده از اشعه گاما 5/7 کیلوگری و بیشتر از آن در کنترل عوامل میکروبی بسیار موفق بود، همچنین استفاده از اسانس Satureja mutica در کنترل عوامل میکروبی نتایج امیدبخشی داشت.

در چند دهه اخیر تحقیقات متعددی برای ارزیابی پاسخ گیاهان به افزایش اشعه ماورای بنفش (UV)، در اثر کاهش لایه اوزون انجام گرفته است. هدف از این پژوهش بررسی اثرات اشعه UV روی برخی از پارامترهای ساختاری و فراساختاری گیاه فلفل قلمی تحت شرایط گلخانه ای است. این گیاهان در شرایط یک نواخت محیطی رشد داده شدند و بعد از 35 روز تحت تیمار اشعه UV-A به مدت 15 روز و اشعه UV-C به مدت 8 روز قرار گرفتند. با بررسی های انجام گرفته مشخص شد که اشعه UV روی رشد ریشه تاثیر چندانی ندارد، ولی باعث کاهش رشد طولی ساقه می شود که این کاهش درمورد تیمار UV-C معنی دار بود. سطح برگ گیاهان تیمارشده با UV هم نسبت به شاهد کاهش نشان داد. اشعه UV روی ضخامت ریشه تاثیر چندانی نداشت، ولی باعث افزایش معنی دار ضخامت ساقه و برگ شد که این افزایش در تیمار UV-C بیش تر بود. همچنین تعداد و اندازه روزنه های گیاهان در اثر تیمار با UV افزایش پیدا کرد. از لحاظ فراساختاری هم مشاهده شد که اشعه UV باعث ایجاد تغییراتی در کلروپلاست سلول های مزوفیل برگ شده و تیلاکوئید های آن اتساع پیدا می کنند. همچنین محتویات نشاسته ای کلروپلاست در گیاهان تیمار کاهش پیدا کرد. اشعه UV باعث تشکیل کریستال هایی در پراکسی زوم سلول های مزوفیل شد که این کریستال ها به علت افزایش فعالیت کاتالاز، که یک آنزیم آنتی اکسیدان است، تشکیل می شوند. در این بررسی مشخص شد که گیاه فلفل قلمی در برابر اشعه ماورای بنفش حساس بوده و از لحاظ ساختاری و فراساختاری متحمل تغییراتی می شود. حساسیت این گیاه به اشعه UV-C بیش از UV-A بود.

مقالات این شماره به زبان انگلیسی منتشر شده است. لطفا برای مشاهده مقالات به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده مقالات انگلیسی اینجا را کلیک کنید.

ریزجلبک دونالیلا سالینا (Dunaliella salina) ریزجاندار یوکاریوتی بی­نظیری می ­باشد که دامنه تحمل بالایی در برابر نوسانات محیطی از جمله شوری، دما و نور دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثر شوری و اشعه فرابنفش بر فاکتور­های رشد و محتو­ای اسید چرب ریزجلبک Dunaliella salina بود. آزمایش ها تحت تیمار­های مختلف شوری 150، 200 و 250 گرم در لیتر و تابش ­های نور فرابنفش (B,C)UV  به­ طور مجزا و تلفیقی با 3 تکرار به مدت 11 روز صورت گرفت. روند رشد جلبک و زی توده کل تولید شده تحت تنش­ های مختلف، با شمارش تعداد سلول جلبک به صورت یک روز در میان توسط لام هموسیتومتر مورد بررسی قرار گرفت. پروفایل اسید­های چرب جلبک­ ها تحت تیمار­های اعمال شده توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) و چربی کل با استفاده از دستگاه سوکسله تعیین شد. با توجه به نتایج به دست آمده طی دوره کشت، روند رشد جلبک در اکثر تیمار­های اعمال شده تحت تنش ­های شوری بالا و پرتو UV C و UV B نسبت به تیمار شاهد به طور معنی­ داری کمتر بود ( P≤0.05). بیش­ترین تراکم سلولی در تیمار شاهد 2/04 میلیون سـلول در میلی­ لیتر و 1/98 میلیون سلول در میلی ­لیتر در تیمار UVB-150 در روز هفتم به دست آمد. برخلاف بالا بودن تراکم سلولی در نمونه کنترل، بیش­ترین میزان وزن تر مربوط به تیمار UVC تحت شوری 200 گرم در لیتر مشاهده شد. از نظر مقادیر اسیدهای چرب بین تیمار­ها اختلاف معنی ­دار مشاهده شد ( P≤0.05). جلبک پرورش یافته تحت تیمار UVB-200 دارای بیش­ترین میزان PUFA-n3 (20/05%) و مجموع اسید­های چرب بلند زنجیره چند غیر اشباع PUFA (32/05%) بود در حالی که بیش­ترین مقدار اسید­های چرب PUFA(n6) (13/96%) در تیمار UVC-150 به دست آمد. بیش­ترین مقدار اسیدهای چرب اشباع (SFA) در جلبک ­های کشت شده تحت شوری 250 گرم در لیتر بدون اشعه فرابنفش برآورد شد. با توجه به یافته های تحقیق می توان چنان عنوان کرد که تشعشعات فرابنفش و شوری بالا رشد جلبک را کاهش می­ دهند ولی باعث ارتقای سنتز اسید­های چرب بلند زنجیره غیر اشباع می­ شوند.

اشعه ماورا بنفش یک عامل غیرزنده مهم است که می تواند تولید متابولیت های ثانویه، از جمله ترکیبات آنتی اکسیدانی در گیاهان را تحریک کند. تخریب لایه ازن و پیامدهای ناشی از آن ازجمله تابش مستقیم اشعه ماورای بنفش بر کره زمین و اثرات آن بر گیاهان زراعی و داروئی از جمله مباحثی است که مطالعات بسیار کمی روی آن صورت گرفته است. هدف از این پژوهش تاثیر اشعه ماورا بنفش در سطوح مختلف (UV-C: صفر، 100، 200، 300، 400، 500، 600 و 700 نانومتر) روی فعالیت رنگیزه های فتوسنتزی و صفات بیوشیمیایی گیاه خرفه در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بررسی شد. گیاهان به مدت یک هفته، به صورت یک روز در میان و هر بار به مدت 3 دقیقه توسط دو لامپ فلورسانس با طول موج 260 نانومتر در معرض تابش فرابنفش C (در فاصله ی 30 سانتی متر از منبع نور UV با شدت 27 (وات بر متر مربع) قرار گرفتند. صفات مورد مطالعه در این پژوهش شامل کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، کاروتنوئید، فنل، فلاونوئید و فعالیت آنتی اکسیدانی بود. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که تیمار اشعه ماورا بنفش کلروفیل a، b، کلروفیل کل، کاروتنوئید گیاه خرفه نسبت به شاهدکاهش یافت؛ اما تیمار اشعه ماورا بنفش گیاه خرفه باعث افزایش معنی دار فنل، فلاونوئید و آنتی اکسیدان نسبت به شاهد شد. تاثیر دوزهای مختلف اشعه ماورا بنفش بر فنل و آنتی اکسیدان گیاه خرفه نشان داد که بیشترین و کمترین UV-C به ترتیب در 700 و 100 نانومتر بود. به طور خلاصه، اعمال تنش نوری فرابنفش به صورت کنترل شده می تواند یک استراتژی جایگزین جدید برای افزایش بهره وری گیاه دارویی خرفه ارائه دهد. تعدیل نور UV-C در سیستم های کشاورزی ابزاری امیدوارکننده برای افزایش تولید محصولات است.

استفاده از آب های نامتعارف به منظور حل مشکلات کم آبی بسیار کارآمد است. مطالعات بر روی این منابع نشان داده که غلظت برخی آلاینده ها بیش از حد مجاز می باشد، ولی با استفاده از روش های گوناگون می توان حذف این آلاینده ها را موجب شد. استفاده از فتوکاتالیست، از روش های نوین حذف آلاینده ها از محلول های آبی است. در این پژوهش حذف فنل با غلظت اولیه 50 میلی گرم در لیتر، با استفاده از فتوکاتالیست دی اکسید تیتانیوم مورد بررسی قرار گرفت. نانوذره دی اکسید تیتانیوم با غلظت 50 گرم بر مترمربع بر روی سطح پلکسی گلس تثبیت شد و برای فعال سازی از لامپ های فرابنفش با توان های 25، 50، 75 و 100 استفاده گردید. نتایج نشان می دهد که بیش ترین میزان حذف فنل با تابش 100 وات اشعه فرابنفش در 11=pH برابر با 5/91 درصد بوده است.